Gazlı yay, klasik çelik veya poliüretan yaylardan farklı olarak gazla itiş gücü üreten kapalı bir gövde içinde bulunan hareketli mil ve sızdırmazlık elemanlarından oluşur. İçerisinde azot gazı bulunan bu yapı, üretim süreçlerinin artan taleplerine paralel olarak daha hızlı üretim ve uzun ömürlü performans sağlamak amacıyla geliştirilmiştir.
Gövde, gazı muhafaza eden ana kılıf olarak işlev görür ve milin hareketi sırasında gerekli olan yataklar, keçeler ile contaları barındırır. Milin yüzeyleri, gaz kaçışını önlemek için yüksek hassasiyette işlenir ve üzerinde oluşabilecek en küçük çizikler bile gaz sızıntısına yol açabileceğinden özel kaplama ve zımparalama uygulanır. Gövdeye sabitlenen bu parçalar, yükü taşıyıp çalışmanın temel aktörlerindendir ve içindeki özel yağlar sayesinde kendiliğinden yağlama sağlar.
Mil ise gaz basıncını doğrudan kalıba ileten ana iletkidir. İçeriği gaz basıncını mekanik kuvvete dönüştürerek hareketli kılavuz üzerinde kaymasını sağlar; bu yüzden yüzeylerin çok iyi temiz ve kaplanmış olması kritiktir.
Sızdırmazlık Elemanları mil ile gövde arasındaki hareket sırasında gazın dışarı kaçmasını önler. Çalışma ortamı yağlı veya tozlu olduğunda konta arasına dolan bu parçalar boşluk oluşturarak gaz kaybına neden olabilir.
Gaz Ventili, üretimin ilk basıcında gazın gövdeye basıldığı kısım olup çalışma esnasında gaz boşalması durumunda yeniden gaz eklemek için kullanılır. Bu elemanlar, gaz basıncını mil üzerinde oluşturduğu başlangıç kuvvetine ulaşıncaya kadar dışarı iter ve milin hareketini yönlendirir.
Gazlı yaylar, sıradan mekanik yaylar gibi davranır; ancak ön yükleme gerektirmezler. Silindirler sızdırmaz tasarımı sayesinde montaj sırasında doldurulan özel yağları korurlar ve dış etkenlerden bağımsız olarak uzun süreli performans sağlarlar. Çalışma sıcaklığı aralığı 70-80°C olarak belirlenmiştir; bu sınırın üzerinde contaların bozularak istenmeyen sonuçlara yol açabileceği göz önüne alınmalıdır.
Kullanımın Avantajları arasında kompakt tasarım ve düşük yükseklik/hacim kaybı, aynı boyutta daha yüksek kuvvet sağlayabilme, ön yükleme gerektirmeme, her temas noktasında sabit kuvvet dağılımı ve sistem izlenebilirliği gibi özellikler yer alır. Ayrıca kontrollü parça üretimi imkanı, hurda oranını düşürür ve gazlı yay farklı uygulamalarda yeniden değerlendirilebilir.
