İnsan vücudunun uzay yolculuklarına verdiği tepkileri anlamaya odaklanan bilim insanları, astronotların fizyolojik ve psikolojik olarak önemli değişiklikler yaşadığını gösteren verileri derledi. Yeni bir çalışma, insan kök hücrelerinin yaklaşık bir ay uzayda kaldığında hızlanmış yaşlanma belirtileri gösterdiğini ortaya koyuyor. Araştırma, hematopoietik kök ve öncül hücreler (HSPC’ler) üzerinde yoğunlaştı ve bu hücrelerin kan bağışıklık sistemiyle yakından bağlantılı olduğu bir dönemde, uzayın stres faktörlerinin etkilerini anlamaya çalıştı.
HSPC’ler Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) üzerinde 32-45 gün boyunca özel olarak geliştirilen nanobiyoreaktörler içinde tutularak izlendi. Aynı koşullarda Dünya’da Kennedy Uzay Merkezinde bir karşı kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Uzaya gönderilen hücrelerin belirgin değişiklikleri arasında öz-yenilenme yeteneklerinde azalma, DNA hasarına karşı artan hassasiyet ve mitokondriyel inflamasyon öne çıktı.
Birlikte değerlendirildiğinde bulgular, uzay ortamının kök hücrelerde yaşlanma benzeri biyolojik etkileri tetikleyebileceğini gösteriyor. Ancak bilim insanları, bu hasarın kalıcı olmadığını ve hücreler uzaydan çıkarıldığında etkilerin en azından kısmen geri döndüğü bilgisini paylaşıyor.
UC San Diego Sanford Kök Hücre Enstitüsü Direktörü Catriona Jamieson konuyla ilgili olarak şu yorumu yaptı: “Uzay, insan vücudu için en zorlu stres testidir. Mikroyerçekimliğin ve kozmik radyasyon gibi uzayın stres faktörlerinin kan kök hücrelerinin moleküler yaşlanmasını hızlandırabileceğini gösterdiğinden bu bulgular son derece önemli. Bu değişiklikleri anlamak, uzun süreli görevler sırasında astronotları nasıl koruyacağımızı ve Dünya’da insan yaşlanmasını ile kanser gibi hastalıkları modellememizi nasıl geliştirebileceğimizi belirlemek için kritik.”
