Uzun süren çatışmalar, tedarik zincirleri, lojistik ve maliyetlerle ilgili yeni mücadele alanları yaratıyor. Ukrayna, Batı’nın desteğine rağmen kaynakları sınırlı olan bir dönemde, maliyetleri düşürmek için yaratıcı çözümler üretmeye devam ediyor. Son dönemde Rusya’nın hava taarruzlarına karşı geliştirilen yerli ve düşük maliyetli önleyici dronlar buna en net örneklerden biri haline geldi. Birim maliyeti yaklaşık 1.000–2.500 dolar arasında değişen bu dronlar, Ukrayna’nın Shahed tipi kamikaze İHA’larına karşı akılcı bir rekabet sunuyor. Shahed’ların maliyetinin ise binlerce dolarla başlayıp bazı varyantlarda yüz binlerce dolara erişebildiği biliniyor; bu durum, maliyet savaşında Ukrayna’nın lehine bir avantaj doğuruyor.
Ukrayna’nın bu tür çözümleri üretme hızı da dikkat çekici. 2025 yılı içinde bazı dron sistemleri prototipten seri üretime geçerken, Wild Hornets’in ürettiği “Sting” adlı önleyici dron, Ukrayna hava savunmasının kilit parçalarından biri haline geldi. Tasarımında uçan bir termosu andıran görsellik öne çıkıyor ve saatte 315 kilometre hızle 3.000 metre irtifada görev yapabiliyor. Sadece dört aylık üretim süreciyle 1.000’den fazla Shahed ve benzeri hedefin etkisiz hale getirildiği belirtiliyor; bunların büyük kısmı ise bir ay içinde imha edilmiş durumda. Ukrayna yetkilileri bu başarıyı, sadece askeri bir kazanım olarak değil, stratejik bir dönüm noktası olarak görüyor.
Savunma analisti Federico Borsari’ye göre düşük maliyetli önleyici dronlar, artık İHA/SİHA karşıtı sistemlerin temel yapı taşları arasında yer alıyor. Bu tür çözümler, hava savunmasında maliyet-ölçek dengesini yeniden tanımlıyor ve pahalı sistemlere bağımlılığı azaltıyor. Ukrayna ayrıca lojistik desteğini de dronlar ve otonom sistemlerle güçlendiriyor. Cephe hattında keşif ve saldırı dronlarına karşılık gelen bölgelere yaklaşan Rus unsurlarıyla bağlantılı olarak, geleneksel ikmal araçları için yüksek riskler oluşuyor; bu nedenle kara odaklı insansız sistemler, mühimmat, yiyecek ve tıbbi malzemenin ulaştırılmasında kritik rol oynuyor.
21. İnsansız Sistemler Alayı, cephe hattındaki ikmalin yaklaşık %90’ını kara dronlarıyla yürütüyor. 3. Ayrı Taarruz Tugayı ise ağır yük taşıyabilen çok rotorlu dronlar ve kara robotlarıyla haftada yaklaşık 40 ton malzeme ulaştırıyor. Bu çözümler, doğrudan insani kayıpları azaltırken, Ukrayna’nın personel sıkıntısını cereyen bir avantaj sunuyor.
