Günlük yaşamda ekmek ve bira yapımında sıkça kullanılan ekmek mayasının, aşırı uzay koşullarında da hayatta kalabildiği görüldü. IISc liderliğindeki çalışma, maya hücrelerinin meteor çarpmasına benzeyen şok dalgalarına ve Mars toprağında bulunan zehirli kimyasallara karşı direnç gösterebildiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, bu bulgunun uzayda yaşamın dayanıklılığına dair önemli ipuçları sunduğunu belirtti.
Mars koşulları laboratuvarda simüle edildi. Deneyde maya hücreleri, Mars’ta meydana gelen meteor çarpmalarına karşı oluşan yüksek basınçlı dalgalara maruz bırakıldı. Bu dalgalar, saatte Mach 5,6 hızına kadar ulaşan özel bir düzeneğin yardımıyla üretilirken, aynı zamanda canlılar için toksik olan perklorat tuzlarıyla temas ettirildi. Bazı deneyler, hücrelerin hem mekanik şok dalgalarına hem de kimyasallara aynı anda maruz kalmasını gerektirdi. Elde edilen sonuçlar, canlı hücrelerin bu kadar sert etkiler altında ilk kez test edildiğini gösterdi.
Proje başyazarı Riya Dhage, “Bu tür zorluklar karşısında canlı maya hücrelerini korumak ve zarar görmeden geri getirmenin en büyük zorluklardan biri olduğunu” ifade etti. Deneylerin ilerleyen aşamalarında hayatta kalma oranları, büyüme hızlarına kıyasla önemli ölçüde korunabildi.
Koruyucu yapılar ve biyolojik belirteçler Çalışma, maya hücrelerinin zorlu koşullarda dahi RNP yoğunlaşmaları adı verilen özel koruyucu yapılar sayesinde hayatta kaldığını gösterdi. Bu yapılar, hücre içindeki genetik materyali koruyarak stres altında yaşamı sürdürmeyi sağlıyor. Bu mekanizmaları oluşturan türler, uzay ortamında yaşamın izlerini araştırmada biyolojik belirteç olarak da değerlendirilebilir. Sorumlu yazar Purusharth I. Rajyaguru, “Bu kadar ağır koşullarda bile maya, bizi şaşırtıyor; gelecekte uzay görevlerinde biyolojik sistemlerin kullanımı için yol gösterici olabilir” diye konuştu.
