Evrenin en devasa bilinen yıldızlarından biri olan WOH G64, 2014 yılında şaşırtıcı bir değişim yaşadı ve kısa bir süre içinde sarı üstündev evresine geçiş yaptığına dair veriler ortaya çıktı. Yakın gözlemlerde, bu dev yıldızın artık kırmızı üstdev halinde gördüğümüz konumundan çıkıp nadir görülen bir sarı üstündev halinde konumlandığı düşünülüyor. Bu döneme işaret eden bulgular, yıldızın yaşamının sonlarına yaklaştığına dair güçlü sinyaller veriyor.
Çalışmanın bulgularına göre, WOH G64’in dış katmanları hızla kaybedilirken çekirdeği küçülüyor ve ısısı yükseliyor. Bilim insanları bu süreci adeta gerçek zamanlı olarak izliyor olabilirler. Çok özel bir yıldız olan WOH G64, Büyük Macellan Bulutu içinde keşfedildi ve bu küçük galakside ilgi çekici bir konumda bulunuyor. Başlangıçta çıtasını yükselten parıltısına rağmen, yıldızın dış yapısı yalnızca olağanüstü parlak olmakla kalmıyor, aynı zamanda Güneş’in yarıçapından 1.500 kat daha büyük olduğu ortaya kondu. 2024 yılında galaksinin ötesinde ayrıntılı olarak fotoğraflanan ilk yıldız olarak kayda geçti.
Very Large Telescope Interferometer ile elde edilen görüntüler, çevresinde belirgin bir toz bulutu olduğunu doğruluyor ve yaşlanırken kütle kaybeden yapısını destekliyor. WOH G64’ün kozmik zaman ölçeğinde genç sayılan yaşı yaklaşık 5 milyon yıl olarak tahmin ediliyor; bu, Güneş’in yaşından çok daha genç bir evreyi işaret ediyor. Güneş ise yaklaşık 4,6 milyar yaşında. Bu dev yıldız, genişleyip helyum yakarak kırmızı üstdev evresine ulaşmış olsa da, her üstdevden üstündev çıkmaz. Üstündevlere geçiş, büyük yıldızların hidrojen yakımından helyum yakımına hızla geçmesiyle gerçekleşir ve bu süreçte dış katmanlar kaybolurken çekirdek küçülür.
WOH G64’teki değişimin ardında ne yatıyor? 2014 yılında karşılaşılan bu değişimin ardında, komşu bir yıldızla etkileşiminin ya da eşlikçinin varlığının rol oynamış olabileceği öne sürülüyor. Yıldızın ışık spektrumunun incelenmesiyle eşin varlığı doğrulanırken, bir diğer ihtimal ise patlamaya hazırlanan bir evrenin göstergesi olmasıdır. Büyük yıldızlar için süpernova patlaması kaçınılmaz bir son olsa da zamanlaması büyük ölçüde belirsizdir. Gözlenen değişim, bir ön-süpernova evresi olarak değerlendirilirken, bu tür bir dönüşümün pratikte gözlemlenmesi son derece nadir bir fırsat sunuyor.
İlerleyen gözlemlerle, bu dev yıldızın yakın gelecekte bir süpernova patlamasını yaşayabileceği ihtimali, astronomlar için heyecan verici bir olasılık oluşturuyor. Eğer şanslı olursak, insanlık bu devin yıldızın patlamasını kendi gözleriyle deneyimleyebilir.
