Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC), CERN’in rekor kıran kapasitesini bir adım öteye taşıyacak olan üçüncü büyük duraklatma sürecine hazırlanıyor. Bu yaz başlayacak olan yoğun çalışma dönemi, sistemin HiLumi LHC adı verilen yeni bir nesil hızlandırıcıyla geliştirilmesini hedefliyor ve çarpışma yoğunluğunu on kat artırmayı amaçlıyor. Böylece elde edilecek veri miktarı, yüksek enerji fiziğinde yeni keşifler için zemin hazırlayacak.
Proje kapsamında, birebir ölçekli bir kopyası kurulan 95 metre uzunluğundaki test düzeneği, kriyojenik soğutma sürecine götürülecek. Inner Triplet String (IT String) olarak adlandırılan bu test hattı, HiLumi’nin ileri teknolojilerinin gerçek koşullarda nasıl davranacağını doğrulamak için tasarlandı. Soğutma sistemi, -271.3 dereceye kadar düşürülebilecek yetenekle, tüm bileşenlerin birlikte sınandığı bir aşamaya geçecek. Birkaç hafta sürecek olan bu işlem, yeni nesil mıknatıslar ve ilgili altyapıların entegre çalışmasını görmek için kritik öneme sahip.
Yeni nesil süperiletken mıknatıslar HiLumi’nin kalbinde yer alıyor. Bu mıknatıslar, NbTi (niyobyum-titanyum) yerine Nb3Sn (niyobyum-kalay) tabanlı bir bileşen kullanıyor ve böylece daha yüksek manyetik alanlar elde etmeyi mümkün kılıyor. Ayrıca, parçacık demetlerini çarpışmadan önce eğen süperiletken boşluklar ve kristal kolimatörler, olayların daha temiz ve daha verimli gerçekleşmesini sağlayacak. Üst düzey verimlilik için iletkenlerin ısıl yönetimi ve güç sistemleri de titizlikle tasarlandı.
Hedef Higgs bozonu HiLumi LHC’nin yaklaşık 2030 yılında operasyonel hale getirilmesiyle mümkün olacak. Yeni kurulum, Higgs bozonunun özelliklerini şimdiye kıyasla çok daha hassas bir şekilde inceleyebilme fırsatı sunacak. Bilim insanları, Higgs bozonunun kendi kendisiyle etkileşimini ilk kez doğrudan ölçmeyi hedefliyor ve bu ölçümün evrenin erken dönemleri ile geleceğe dair kritik bilgiler sağlayabileceğini işaret ediyor. Artan veri hacmi, nadir olayların tespit edilme şansını da önemli ölçüde artıracak.
