Hubble Uzay Teleskobu sayesinde yetenekli gözlemciler, yıldız içermeyen ve kozmik köşelerde saklı duran tamamen yeni bir yapı keşfetti. Karanlık madde ile gazdan oluşan bu oluşum, Dünya’dan yaklaşık 14 milyon ışık yılı uzakta, Messier 94 (M94) galaksisinin dış bölgelerinde tespit edildi. Bilim insanları bu nesneye, keşfinin büyüklüğünü yansıtan Cloud 9 adını verdi. Cloud 9, sıra dışı görünümünün ötesinde, evrenin erken dönemlerinde galaksilerin nasıl evrildiğine dair kritik ipuçları taşımasıyla öne çıkıyor. Araştırmacılar, bu nesnenin karanlık maddenin birleşerek galaksilerin temelini nasıl oluşturduğuna dair nadir bir gözlem fırsatı sunduğunu ifade ediyorlar.
Avrupa Uzay Ajansı (ESA) adına çalışan AURA/STScI’dan Andrew Fox, Cloud 9’un önemini “Bu bulut, karanlık evrene açılan bir pencere” sözleriyle özetliyor. Evrendeki toplam madde miktarının yaklaşık %85’inin karanlık madde olduğu düşünülse de bu madde ışıkla etkileşime girmediği için doğrudan gözlemlenemiyor ve varlığı yalnızca kütleçekim etkileriyle anlaşılıyor. Cloud 9, bu noktada eşsiz bir örnek sunuyor: karanlık maddenin baskın olduğu bir bulutken burada hiç yıldız oluşmuyor. Bu durum, uzun süredir kuramsal olarak öne sürülen ancak şimdiye kadar doğrudan doğrulanamayan bir kozmik senaryoyu destekliyor.
RELHIC (Reionization-Limited Hydrogen I Cloud) olarak sınıflandırılan Cloud 9’un içinde hidrojen gazı bulunuyor. Normal şartlarda böyle yoğun gaz bulutlarında yıldız oluşumu beklenirken, Cloud 9’da bu süreç hiç başlamamış. Günümüzde gözlem yapan araştırmacılar bu durumun temel nedenini, gazın yıldız oluşumunu tetikleyebilecek kadar birikmemesi olarak değerlendiriyorlar. Çalışmanın lideri Alejandro Benitez-Llambay, durumu “Bu, başarısız bir galaksinin hikayesi” olarak tanımlıyor ve yıldızların yokluğunun kuramsal doğruluğu kanıtlayan güçlü bir unsur olduğunu vurguluyor. Cloud 9, yerel evrende günümüze kadar bozulmadan kalmış ilkel bir galaksi yapı taşı olarak görülüyor.
RELHIC’lerin varlığı uzun süredir teorik olarak öngörülüyordu; fakat Hubble’ın yüksek hassasiyeti olmadan Cloud 9 keşfi olanaksız olabilirdi. Bu keşif, evrende Cloud 9 benzeri başka “donmuş” veya gelişimini tamamlayamamış galaksilerin de bulunabileceğine işaret ediyor. Küçük ama yoğun bir yapı olarak tanımlanan Cloud 9, Samanyolu çevresindeki diğer hidrojen bulutlarıyla karıştırılmaması gereken özelliklere sahip. Yaklaşık 4.900 ışık yılı çapında olan çekirdeği, nötr hidrojenden oluşuyor ve toplam hidrojen gazı kütlesi Güneş’in yaklaşık bir milyon katı olarak hesaplanıyor; karanlık madde kütlesi içinse tahminler yaklaşık 5 milyar Güneş kütlesine ulaşıyor. Ekip, Cloud 9’un gelecekte yeterli hidrojen gazı toplaması halinde yıldızlarla dolu bir galaksiye dönüşme potansiyeline sahip olduğunu belirtiyor. Önümüzdeki dönemde benzer RELHIC’leri bulmayı hedefleyen astronomlar için bu keşif, evrenin erken dönemlerine dair daha derin bir kapı aralıyor.
