Turbo motorlar nasıl çalışır? Turboşarjlı motorlarda nelere dikkat edilmesi gerekir?

Turbo bir mil üzerinde bulunan türbin ve kompresörden meydana gelir. Yanma hücrelerinde belli zaman aralığında tüketilen yakıt ne kadar fazlaysa motorun gücü de buna bağlı olarak fazla olmaktadır. Oksijen ne kadar fazla olursa, yanma o kadar fazla olur. Günümüzde motor hacimleri sabit tutularak aynı motordan daha fazla verim alabilmenin yolu, yanma hücrelerine turbo vasıtasıyla daha fazla hava aktarabilmekle mümkündür. Turbo temel olarak, türbin pervanelerinin egzoz gazlarıyla hızlı bir şekilde harekete geçip, hava filtresinden bol miktarda ve sıkıştırılmış havayı emerek, yanma hücrelerine aktarması prensibiyle çalışır. Turbolu motorlarda kullanılan atık egzoz gazları motorun performansını artırır. Aynı zamanda yakıt tüketiminde tasarruf sağlar. Turbolu motorlar yakıtı gerektiği gibi kullandığından çevre koşulları bakımından en çok tercih nedenidir. Ülkemizin coğrafyası açısından en önemli avantajı ise tırmanış gerektiren yol koşullarında güç kaybı en az seviyede olmaktadır.

Turbo sisteminde egzos manifoldundan alınan gazlar turbo motorundaki türbini çevirir ve bu türbin hava pompasını çalıştırır. Bu sayede turbo motorlarının devirleri yaklaşık olarak 150.000 RPM’e kadar çıkabilir. Yani turbo olmayan motorlara nazarak 30 kata kadar daha hızlıdır. Motor gücünü artırmanın yolu yanma odasına giden yakıt ve hava karışımını artırmaktır. Diğer bir yolu ise silindir hacmini büyütmektir.

Turbo sistemi motorun daha çok yakıt ve hava karışımını yakmasını sağlar. Turbo sisteminin normal etkisi kare başına 6 ya da 8 psi basınçtır ve %30-%40 arası güç artışı sağlar.

Turbo sisteminin çalışma prensibi

• Egzos manifoldundan bir metal hortum yardımıyla ya da turbo motorunun egzos emme kısmının direkt olarak egzos manifolduna bağlanmasıyla turbo motorunun egzos kismindaki tribünü çevirir.
• Çevrilen egzos türbini bir kol yardımıyla kompresör tribününü çevirir.
• Çevrilen kompresör türbini havayı alarak intercooler’a pompalar.
• Intercooler’da soğutularak hava molekülleri küçültülür.
• Sıkıştırılan hava emme manifoldundan yanma odasına basılır.

Turboşarjlı motorlarda dikkat edilmesi gerekenler

• Turboşarj mili oldukça hızlı döner (150.000 d/dk) ve hassas bir yağlama ve yataklama sistemine sahiptir. Bu sebeple motorlarda kalın yağ kullanılmamalıdır.
• Yağlama borularında kaçak bulunmamalıdır.
• Motor rölanti devrindeyken stop edilmelidir.
• Motor ilk çalıştırıldığında ani gaz verilmemelidir.
• Motor normal sıcaklığına ulaşmadan fazla yüklenilmemelidir.

Kaynak:
http://www.elektrikport.com/teknik-kutuphane/turbo-motorlar-nasil-calisir–elektrikport-akademi/8237#ad-image-0
http://www.calismaprensibi.com/turbo-asiri-besleme-nasil-calisir.html