Tarıma Teknoloji Getiren Dyson: Diğer Teknoloji Şirketlerini Alt Ediyor

Dünyanın sürdürülebilir gıda güvenliği için tarım yalnızca bitkileri yetiştirmekten ibaret değildir; enerji, atık yönetimi ve verimlilik de bu zincirin ayrılmaz parçaları haline gelmiştir. Dyson, geleneksel tarım yaklaşımlarını aşan bir modele yönelerek kendi özkaynaklarıyla 2013 yılından beri toprak edinip işletmeyi sürdürmüş ve 36.000 dönümlük bir araziyle geniş ölçekte tarımsal üretime odaklanmıştır. Üretim yelpazesinde patates, şeker pancarı, bezelye, buğday, arpa ve baklagiller yer alırken aynı zamanda hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvancılık faaliyetleri de göze çarpmaktadır.

Şirket, teknolojik inovasyonu hızlı bir getiriden önce yakıt olarak sahip olduğu özkaynaklarını kullanmayı tercih etmiş; böylece marul gibi hızlı yetişen ürünlerden ziyade, değerli bir ürün olan çileğe odaklanarak işe başlamıştır. Kapalı bir sera içinde, dönen silindirik yapılar (24 metre x 5,5 metre) sayesinde çilekler, güneş ışığından eşit biçimde yararlandırılarak aynı sera alanında iki buçuk kat daha verimli üretim elde edilmesini sağlamıştır. Karanlık kış günlerinde ise eksik kalan gün ışığı, özel LED lambalarla tamamlanmıştır. Isıtma ve besin ihtiyacı ise seranın dışında bulunan Anaerobik Çürütücü tarafından karşılanmakta olup bu cihaz enerji ve besin üretimini merkezi bir sistem üzerinden yürütmektedir.

Anaerobik Çürütücü’ya atılan tarım artıklarından yanıcı gazlar türetilip bu gazlar yakılarak elektrik ve ısı üretiminde kullanılmaktadır. Böylece tarım artıkları, doğalgaz ve gübre maliyetlerinden büyük ölçüde arındırılarak dört değerli ürün elde edilmektedir. Bu enerji tesisi o kadar büyük ki, ürettiği enerjinin sadece %10’u kendinde kalırken geri kalan %90’ı şebekeye satılmaktadır ve toplam enerji kapasitesi yaklaşık 10 bin eve yetmektedir. Hasat işlemlerinde robot kollar, her çilek için en uygun olgunlaşma anını tespit ederek nazikçe koparmayı sağlar ve bu sayede insan ihtiyacı önemli ölçüde azaltılır.

Diğer otomatik sistemler, dönüm başına 35 çalışanla çilek seralarının yönetildiği standart düzenden, yaklaşık olarak ayda 200.000 çilek üretimini 3-4 kişilik bir ekip ile gerçekleştirebilmeyi mümkün kılar. UV ışık saçan gezici robotlar, küf oluşumunu engellerken zararlı böcekleri yok etmek için yararlı böcekleri seraya bırakmaktadır; bu sayede pestisit kullanımı %90’a varan oranda azaltılmaktadır.

Güneş ışığının sınırlı olduğu ve kışın soğuğun hüküm sürdüğü İngiltere’deki cam sera, toplamda 26 dönüm üzerinde yayılmış olup yılda yaklaşık 1.250 ton çilek üretmektedir. Üretim 12 ay boyunca devam etmekte ve meyveler yaz mevsiminde elde edilen tat ve kaliteyi kış mevsiminde de marketlere yansıtmaktadır. Şirket, ileriye dönük AR-GE çalışmalarıyla arazi, biyogaz tesisi ve akıllı serayı kapsayan üçlü sistemi yaygınlaştırmayı hedeflemekte ve yeni ürün çeşitlerini sisteme dahil etmek için çalışmalarını sürdürmektedir.

Gelecekte biyogaz tesisinden çıkan yan ürünlerden elde edilen atıkların balıklar tarafından tüketilmesiyle oluşan balık dışkısının temizlenen sudan geçen sıvısının, hidroponik çilek köklerine besin olarak verilmesiyle gübre ihtiyacının daha da azaltılması planlanmaktadır. Böylece atıkları yiyen balıkların dışkısı, bitkiler için zengin bir besin kaynağına dönüşür ve döngüsel bir tarım modeli güç kazanır.