Anasayfa Teknik Kütüphane Hidrolik Sistemler Nedir? Nerelerde Kullanılır?

Hidrolik Sistemler Nedir? Nerelerde Kullanılır?

İnsanoğlu var olduğundan beri, hayatını kolaylaştırıcı eşyalar üretmiştir. Günümüzde ise bu görevleri makinalar üstlenmektedir. Makinalar insan gücünün üstünde yeteneğe sahip olmalarından dolayı kolayca iş yapabilmeyi sağlamaktadırlar. Günlük hayatta pek kullanmıyor olsak dahi inşaattan tersaneye, fabrikadan küçük bir atolyeye kadar her lnda var olan iş makinaların nasıl çalışığını inceleyelim.

İş makinelerinden günlük hayatta en çok rastladığımız vinçler, asansör sistemleri vb sistemler tek kol ya da küçük bir düğme yardımı ile çalışmaktalar. Motor sistemleri dışında temel hareket ve gücü hidrolik sistemler karşılamaktadır.

Hidrolik sistemler genelde iç içe rahatlıkla girip çıkan iki silindirin, hava ve sıvı zırdırmadan hidrolik sıvısı ile hareket ettirilmesidir. Bir pompa yardımıyla tonlarca ağırlığı kaldırmak, itebilmek mümkündür. Ayrıca iki kol yardımı ile tonlarca ağırlık kaldıran dev vinçlerde silindrik uzun borular tüm hareketi bir pompa ile itilerek iç kısmını dolduran hidrolik sıvısı aracılığıyla yapmakta ve uzaktan kontrol avantajı ve yer kaplamıyor olması ise büyük bir avantajdır. Sıvı olarak yağ kullanılması yaygınlaşmıştır. Sıvıların sıkılamama özelliği bu tasarımın temelini oluşturmaktadır. Esnek bir sistem oluşturmak istenilmesi halinde ise sıvı yerine gaz kullanmak daha uygun olurdu.

Hidrolik sitemler sıvıyı depo eden bir bölüm ve buraya basınç uygulayan düşük enerjili başka bir sistem ile çalışmaktadır. Ana depoda basınç yapan silindirik sistem, itici güç yapan diğer sitemden daha geniş bir yüzeye sahip olmalıdır. Genişlikten dara doğru giden sıvı daha etkinve kontrollü bir basınç uygulamaktadır.

Bu sistemler oldukça pahalıdır fakat arızacılık yönünden diğer sistemlere göre daha makul fiyatlar geçerlidir. Pek çok avantajının yer aldığı bu sistemler ara sıra tehlikeli de olabilmektedir. İlk icat edildiğinde bu sistemlerde elektrik kesilmesine karşı bir önlem bulunmuyordu. Makinanın aniden durması ile boşalan hidrolik sıvısı bir vinçte ciddi can kayıplarının verilmesine sebep olabiliyordu. Bilinen en kötü facia ise, yangına müdahale ederken hem su pmpalama hem de havalı merdiven sisteminin kullanılmasından dolayı yetersiz güç yüzünden yüzlerce metre yükseklikten düşerek hayatını kaybeden itfaiyecidir. Bu gibi durumları engellemek için valf adında sistem geliştirildi. Valfin görevi basın ile itilen sıvıyı hasneye alıp tek yönlü olarak iletmesidir. ÇAlışan sitemin duraklaması halinde ise hidrolik sıvısı depoya gidemediğinden sistemin güvenle çalışmasını sağlamaktadır.

Günümüzde arabalarda da kullanılan bu sistemler araçta güvenli sürüş içinde avantaj sağlamakta ve sert direksiyon dişli sitemleri yerine sıvı hareketi ile kolayca kullanılabilen direksiyonların elde edilmesini sağlamıştır. Aynı zamanda arabalarda ABS sisteminin temelini,  fren sistemlerininde hidrolik olarak saniyede 8-12-16 defa diske vuruşu ile aracı kolayca ve kaydırmadan durdurması ile oluşturmaktadır.